Szkoła Zdrowienia Seniorów to „miejsce trzecie” [1], neutralna przestrzeń patrząca w dwóch kierunkach: ku temu co medyczne, psychiatryczne, wsparciowe, oraz ku temu co społeczne, edukacyjne, zdrowotne. To łącznik pomiędzy dwoma światami, które w pojęciu tego, co nazywamy środowiskową ochroną zdrowia psychicznego, są jednak nierozdzielalne. To także rodzaj interwencji społecznej, który w obliczu starzejącego się społeczeństwa przy jednocześnie rosnącej niewydolności psychiatrii wydaje się koniecznością. To wyraz tego, że musimy się o siebie troszczyć i że możemy nauczyć się tego, jak być dla osób, które po kryzysie zdrowia psychicznego chcą wejść na drogę zdrowienia oraz być z osobami, które wprawdzie granicy kryzysu nie przekroczyły, ale współtworzą jedna i tą samą przestrzeń społeczną.
(Jakub Tercz, Jak włączyć Uniwersytet Trzeciego Wieku do sieci wsparcia środowiskowego?)
Szkołą Zdrowienia Seniorów nazywamy miejsce, w którym uważa się temat zdrowia psychicznego za ważny, dlatego organizuje się tam zajęcia warsztatowe łączące profilaktykę, psychoedukacyję i psychologię, które skierowane są do już aktywnej części społeczności związanej z tym miejscem, oraz w porozumieniu z najbliższym Centrum Zdrowia Psychicznego albo inną placówką wsparcia zdrowia psychicznego zaprasza się do udziału osoby senioralne z doświadczeniem kryzysu psychicznego.
Mogliśmy rozwijać model takiej działalności podczas realizacji projektu „Szkoła Zdrowienia Seniorów – Uniwersytet Trzeciego Wieku jako element środowiskowego systemu wsparcia zdrowia psychicznego”, w ramach którego od października 2025 do końca lutego 2026 roku przeprowadziliśmy autorskie zajęcia o zdrowiu psychicznym w dwóch warszawskich UTW: na Mokotowie oraz w Wawrze. Do zajęć zaprosiliśmy także osoby senioralne już otrzymujące odpowiednie wsparcie ze swoich terytorialnych komórek: Mokotowskiego Centrum Zdrowia Psychicznego oraz Poradni Zdrowia Psychicznego w Falenicy.
Zespół testujący model tworzyli: trenerka grupowa Katarzyna Parzuchowska-Tercz, edukatorka Fundacji eFkropka Anna Patkowska, psychoterapeutka Monika Bełdowska oraz koordynator Jakub Tercz.
Zwieńczeniem naszej pracy jest Opis Modelu Innowacji Społecznej, zestaw gotowych scenariuszy i podręcznik o włączaniu UTW do sieci środowiskowej ochrony zdrowia psychicznego. Te materiały powinny zostać udostępnione nieodpłatnie w cyfrowej jesienią 2026 roku.
Nasz pomysł na innowację zajął 1. miejsce spośród 333 zgłoszonych do 3. edycji „Generatora Innowacji. Sieci Wsparcia”.
Projekt „Generator Innowacji. Sieci Wsparcia 3” jest dofinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Liderem i partnerem wiodącym jest PCG Polska, zaś partnerem projektu Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę”.
Zapraszamy do zapoznania się z artykułami na temat naszych działań w partnerskich kwartalnikach: „Psychiatra. Pismo dla Praktyków” oraz „PEGAS. Partnerska Ekwilibrystyczna Gazeta Aktywnych Stegien” (pliki PDF otwierają się po kliknięciu na grafiki). Niebawem udostępnimy także rozmowy z Anną Patkowską oraz Danutą Ochinowską, dyrektorką Mokotowskiego UTW:
[1] „Mazowiecka Szkoła Zdrowienia to jest ‘miejsce trzecie’. Neutralna przestrzeń, w której można się spotkać, usiąść, posłuchać, porozmawiać, napić herbaty. (…) To bycie w miejscu kultury działa w dwie strony. Po pierwsze czujemy się tu komfortowo i mamy pozamedyczną, niestygmatyzującą przestrzeń do działań. Po drugie jesteśmy w miejscu kultury o małym progu wejścia, gdzie ściana w ścianę odbywają się standardowe zajęcia i wydarzenia kulturalne, które wcale nie muszą być dla dzieci i płatne”. Zdrowieć w kulturze. O twórczości i byciu w kulturze z Katarzyną Parzuchowską-Tercz: https://czujsiedobrzewkulturze.substack.com/p/zdrowiec-w-kulturze-o-tworczosci.
Fundacja Otwarte Seminaria Filozoficzno-Psychiatryczne 